خواص دارویی اسپند

خواص دارویی اسپندReviewed by خواص دارویی اسپند on Nov 8Rating: 5.0خواص دارویی اسپندخواص دارویی اسپند

دومین کنفرانس بین المللی گیاهان دارویی ، کشاورزی ارگانیک


نویسندگان :

1- محمد دارابی، آموزش زیست شناسی


چکیده :

در این مقاله به سراغ یکی از گیاهان دارویی ناشناخته ولی معروف به نام اسپند رفته ایم که برخلاف تصور عموم مردم که اسپند فقط برای رفع چشم زخم و یک سری از عوامل بیماری زای محیط به کار میرود از خواص دارویی بی نظیری هم برخوردار است. ما در این جا به بررسی ۴ مورد میپردازیم:مورد اول در رابطه با اثر ضد افسردگی و آرامش بخش بودن آن است. مورد بعدی در رابطه با اثر رقت (رقیق کننده) اسپند است که با افزایش صفرا و کاهش سودا باعث رقیق شدن خون میشود و از سده های دماغی (گرفتگی مغزی) جلوگیری میکند. مورد بعدی در رابطه با تسلسل ادراری است که مشکلات فراوانی را هم در آقایان و هم در خانم ها ایجاد می کند و در مورد آخر هم به اثر آن روی ناباروری در خانم ها اشاره دارد که دمای داخل رحم را معتدل نگه میدارد. البته باید توجه داشت که مصرف کنترل نشده اسپند عوارض شدیدی هم دارد.


واژگان کلیدی:

اسپند ، رقیق کننده ، گرفتگی مغزی


مقدمه:

متاسفانه امروزه یکی از موضوعاتی که ما را درگیر خود کرده و به سلامت ما آسیب می رساند و بسیار هم رایج شده است استفاده بی رویه از دارو های شیمیایی است . امروزه ما با کوچک تری احساس دردی به سراغ این داروها رفته تا درد نکشیم و در سریع ترین زمان ممکن درمان شویم ولی به عوارض خطرناک این داروها توجه نمیکنیم .

بهترین راه این است که در صورت امکان از داروهای طبیعی و گیاهی استفاده کنیم و با صبر و حوصله اثرات خوب آن را ببینیم. شناسنامه اسپند: اسپند معمولی (نام علمی:Peganum harmala ) از گیاهان چند ساله و از تیره نیتراریاسه می باشد.

اسپند بومی آسیا است و در قسمت هایی از آسیای جنوبی به خصوص هند و پاکستان رشد میکند. این گیاه اولین بار در ایالات متحده توسط توسط کشاورزی که قصد داشت از این دانه ها رنگ قرمز ایرانی استخراج کند کاشته شد اثررقت اسپند برای بر طرف کردن سده های دماغی (گرفتگی های مغزی): سکته مغزی را سی وی ای (CVA) می گویند که یک جور سده محسوب می شود. سکته مغزی بیماری است که در اثرگرفتگی یا انسداددر یک رگ یا مویرگی پیش می آید و جریان خون در آن ناحیه مغز خوب صورت نمی گیرد.

مغز قسمت های مختلف دارد که هر قسمت مخصوص یک سری اعمال است به همین دلیل و براساس اینکه فرد در کدام قسمت دچار سکته شده عوارض آن ناحیه برای فرد پیش می آید یعنی : بعضی تكلمشان را از دست می دهند بعضی حرکت دستشان را از دست می دهند بعضی حافظه شان را از دست می دهند و .. .

در نتیجه سده دماغی یا در اثر یک گرفتگی در رگ خون رسان به قسمت های مختلف مغز ایجاد می شود یا در اثر بالا رفتن ناگهانی فشار خون مویرگ های قسمتی از مغز دچار پارگی می شود در نتیجه خون رسانی به آن قسمت دچار مشکل می شود.

افراد سودایی خیلی مستعد سكته ها هستند از طرف دیگر دموی ها هم به دلیل اینکه مستعد بیماری فشار خون بالا هستند به دلیل اینکه عموما چربی خونشان بالا است و ایجاد رسوب چربی در مویرگ ها محتمل است در نتیجه احتمال پارگی در مویرگ های در مغز وجود دارد یکی از راه ها در طب سنتی برای جلو گیری از این گرفتگی برگشتم دوباره یک قطره می آید و مجبورم دوباره برگردم . با یک سرفه یا یک عطسه قطره قطره ادرار می آید. در خانم ها هم اتفاق می افتد ولی در آقایان بیشتر است. باید دقت شود که تسلسل یعنی سلسله وار و دیگر ادرار قطع نمیشود و نباید با تکرر ادرار که فرد مکررا باید به دستشویی برود تفاوت دارد و اما راه درمان از نظر امام باقر (ع): ایشان می فرمایند اسفند را ۶ بار با آب سرد و یک بار با آب گرم بشویید سپس آن را در سایه خشک کنید و با روغن زیتون و سرکه مخلوط کنید و به اندازه کافی به نسبت سن و جنس و شدت و ضعف بیماری) تا ۴۰ شب بخورید. این نوع درمان برای بچه هایی که شب ادراری دارند و برای آقایانی که تسلسل ادرار دارند و برای خانمهایی که باردار نیستند ولی تسلسل ادرار دارند خیلی خوب است. این نوع درمان حتی برای کسانی که از ترس دچار این بیماری می شوند و یا حتی برای تکرر ادرار و برای پروستاتیت هم خوب است . اثر ضد افسردگی و آرامش بخشی(کنترل نشده مساوی با اثر روان گردانی)(این بخش با استفاده از سایت ویکی پدیا ): گل ها و مخصوصا دانه های اسپند سرشار از آلكالوئيدهای گروه بتا کربونیل است که همگی بازدارنده های مونو آمین اکسیداز هستند به همین دلیل خوردن جوشانده اسفند در اندازه کم و کنترل شده در حدود یک الی سه گرم دارای خواص ضد افسردگی و آرام بخش بودن است ولی اگر زیاد از حد (بین سه تا پانزده گرم یا بیشتر مصرف شود اثرات روان گردانی دارد زیرا باعث از کار افتادن آنزیم مونو آمین اکسیداز درون کبد توسط آلکالوئیدهای اسپند شده و تیرامین موجود در بسیاری از مواد غذایی مثل سوسیس و کالباس و اکثر محصولات لبنی و پروتئینی و… که در حالت معمول توسط این آنزیم شکسته می شود می تواند باعث ایجاد فشار خون بالا و ضربان قلب بسیار شدید و سردرد های شدید و شوک و تشنج و… می شود و اگر مقدار آن کنترل نشود میتواند باعث مرگ شود. لذا باید حداقل از ۴۸ ساعت قبل تا ۴۸ ساعت بعد از مصرف هرگونه خوراکی های حاوی تیرامین به شدت خودداری کرد .

ناباروری:

البته در ناباروری همیشه اشکال از خانم نیست و مواقع زیادی شده که مشکل از آقایان هم بوده است و گاهی هم بوده که هم آقا مشکل داشته و هم خانم و یا خانم پلی کیستیک است و ناراحتی دارد که مانع حملش می شود و باید هر دو را بررسی کرد تا زود تر به نتیجه رسید. کسانیکه برای بار دوم باردار نمی شوند دلایل مختلف دارد هم انسداد و هم سردی می تواند باشد. که بیشتر هم سردی رحم است که مانع چسبیدن نطفه می شود.

درون رحمی که مثل تنور است یا خیلی گرم یا خیلی سرد نطفه تشکیل نمی شود . باید به اعتدال برسد. نسخه ای بسیار مفید برای خانم هایی که بار دار نمی شوند یا یکبار بچه دار شده اند ولی بار دوم دیگر باردار نمی شوند.

حدود ۴۵۰ گرم اسفند را از آشغال تمیز کرده و آنگاه در ۱۵ لیتر آب انگور در حال جوش اضافه کنید و به آرامی بجوشانید . کف آن را هم بگیرید و تا جایی که سه چهارم آن تبخیر شود و ربع آن بماند. بعد از سرد شدن و صاف کردن از آب آن روزی ۶۰ گرم تا یک ماه الی ۴۰ روز به صورت ناشتا یا آخر شب مصرف شود. این دارو اثرات فوق العاده ای در درمان دیگر بیماری های سرد مثل میگرن های سرد و… دارد.

مضرات اسپند:

اسپند غثیان می آورد یعنی باعث دل به هم آمدن و تهوع می شود که علت آن هم وجود ماده ای به نام هارمالین است این حالت در افراد صفراوی مزاج بیشتر است .

ضرر دیگر اسپند این است که دید انسان را رنگی میکند و رنگ ها به هم می خورد و سیستم رنگی پخش می شود و برای از بین بردن آن میتوان از رب نارنج با انار یا رب های ترش استفاده کرد .منجر به یک مسقط شدیدی میشود و در خانم های باردار نباید مصرف شود .

در افراد با فشار خون بالا منع مصرف دارد ولی برای کسانی که افت فشار دارند داروی بسیار خوبی است .برای کسانی هم که تازه جراحی کرده اند هم مضر است چون احتمال خونریزی از محل زخم و جراحی وجود دارد و…

مصلحات اسپند:

بهترین ماده ای که برای مصلح اسپند معرفی شده رب نارنج یا رب انار است.رب انار چون هم در دسترس همه است و هم ارزان تر و اثرات دارویی آن هم فوق العاده است پس بهتر است سرکنگبین هم از مصلحات اسپند است. از رب انار به صورت همزمان به عنوان مصلح اسپند استفاده میکنیم نه اینکه اسپند را بدهیم بعد از چند ساعت وقتی یادمان آمد که اسپند داده ایم تازه رب انار بدهیم. باید دقیقا بعد از مصرف اسپند رب انار هم داده شود تا در کنار هم مصلح به حساب آید در غیر این صورت هر کدام فعل خودشان را انجام میدهند.

روش تحقيق:

روش تحقیق در این مقاله به صورت مروری بوده و از روش آزمایشی استفاده نشده است.

نتیجه:

با توجه به مطالبی که در بالا آورده شد و دلایلی که در منابع این مقاله آورده شده( جای بحث در مورد آن ها نیست) اسپند به عنوان یک داروی گیاهی بسیار پر کاربرد است و میتوان از آن برای درمان بیماری هایی استفاده کرد که برای درمان آنها داروهای شیمیایی با عوارض بالا تجویز می شود و یا برای پیشگیری از بیماری های خطرناکی مثل سكته مغزی که در اثر غلظت خون و یا فشار خون بالا ایجاد می شود استفاده کرد در نتیجه | باید شرایطی را فراهم کنیم تا شرکت هایی راه اندازی شوند که داروهایی کاملا گیاهی تولید کنند که آن عوارض خطرناک داروهای شیمیایی را تا حد امکان کاهش دهد و متناسب با سن و جنسیت دارو تولید کند .باید فرهنگ استفاده از داروهای موجود را در جامعه ترویج کنیم تا بلافاصله پس از احساس درد سراغ داروهای شیمیایی نرویم و با کمی صبر و حوصله در صورت امکان با داروهای گیاهی خود را درمان کنیم و اگر نتیجه نگرفتیم از داروهای شیمیایی استفاده کنیم.


منابع:

ابر الحبيب، سید علی، خود آموز گیاهان دارویی، انتشارات نشر زعیم، ۱۳۹۱

ابرقویی، روح الله ، استرابی ، طیبه، ناظمی ،سکینه، طب نامه، انتشارات نشر مشهور، ۱۳۹۱

بنی هاشمی گرگی، سید حسین، داروهای اساسی در طب ایرانی اسلامی، انتشارات گروه کوثر، ۱۳۹۴

معصومی نیا، علی، گیاهان دارویی در طب اسلامی، انتشارات تحقیق و پژوهش،۱۳۹۵

خیراندیش، حسین، داروهای اساسی در طب اسلامی، انتشارات ابتکار دانش، ۱۳۹۰